Kopalnia Złota w Złotym Stoku

Kopalnia Złota w Złotym Stoku to atrakcja turystyczna zorganizowana w dawnej kopalni złota i arsenu, otwarta 28 maja 1996 roku. Placówkę prowadzi Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych Kopalnia Złota. Trasy biegną w sztolniach dawnej kopalni, działającej w rejonie Złotego Stoku od stuleci.

Wydobycie od średniowiecza do lat sześćdziesiątych

Tradycje wydobycia arsenu i złota w okolicach Złotego Stoku sięgają średniowiecza. W 1907 roku uruchomiono elektryczną kolej wąskotorową o rozstawie szyn 500 milimetrów, którą wywożono urobek ze sztolni do stacji kolejowej w Złotym Stoku. Po drugiej wojnie światowej kopalnię przejęło państwo polskie, a w 1961 roku zamknięto ją z powodu nieopłacalności wydobycia. Powyżej dawnej kopalni uruchomiono następnie kamieniołom, w którym urobek zsypywano szybami do dawnej Sztolni Czarnej Górnej i wywożono kolejką do budynku łamacza. Kamieniołom zamknięto na początku lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku.

Od zwiedzania sztolni do muzeum

Zwiedzanie podziemi zainicjowało w 1969 roku Zakładowe Koło PTTK, które udostępniło do zwiedzania sztolnię Książęcą. W 1996 roku na terenie byłej kopalni powstało Muzeum Kopalni Złota, a w 2015 roku placówka otrzymała Złoty Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej.

Trasy turystyczne

Zwiedzanie z przewodnikiem obejmuje kilka tras. Główna trasa prowadzi przez podziemia dawnej kopalni złota, gdzie działa Muzeum Górnictwa z ekspozycją poświęconą historii wydobycia w Złotym Stoku. Osobną trasą jest Sztolnia Ochrowa, pokazująca kolorowe formacje mineralne. Na terenie kompleksu odtworzono też średniowieczną osadę górniczą, obrazującą życie górników sprzed wieków. Na trasie głównej zwiedzający mogą przepłynąć łodzią częściowo zalaną sztolnię i wejść do Sztolni Czarnej z podziemnym wodospadem.

Dodatkowe atrakcje

Poza zwiedzaniem tras podziemnych na miejscu można spróbować płukania złota, wybić własną złotą monetę, odlać złotą sztabkę i poszukać minerałów na wystawie. Spływ łodzią po zalanej sztolni wymaga wcześniejszej rezerwacji. Dla grup prowadzący organizują tak zwane fabuły, czyli tematyczne scenariusze zwiedzania.

Podziemna kolejka

W 2008 roku uruchomiono podziemną kolejkę wąskotorową, która wywozi turystów ze Sztolni Czarnej Dolnej na odległość około 300 metrów po zwiedzeniu podziemnego wodospadu. Kolejka ma rozstaw szyn 600 milimetrów i składa się z akumulatorowej lokomotywy typu Ldag-5 oraz pięciu wagonów turystycznych.

Praktycznie

• Kopalnia leży w Złotym Stoku, w powiecie ząbkowickim.
• Placówka jest czynna codziennie w godzinach od 9:00 do 17:30, z ostatnim wejściem o 17:30, ale godziny warto sprawdzić przed przyjazdem na stronie kopalni.
• W pobliżu znajdują się Hałda storczykowa i Góra Krzyżowa.
• Warto połączyć wizytę z Muzeum Przestróg, Uwag i Apeli, położonym tuż obok.
• Wokół kompleksu działają punkty gastronomiczne i miejsca noclegowe, a na spływ łodzią zwiedzający powinni się wcześniej zapisać.