Krzyżnik

Krzyżnik to góra o wysokości 701 m n.p.m. w Masywie Śnieżnika w Sudetach, w pobliżu Stronia Śląskiego. Dawniej nosiła niemiecką nazwę Kreuzberg, a po 1945 roku funkcjonowała też nazwa Góra Krzyżatka.

Grzbiet i otoczenie

Krzyżnik zamyka od północnego wschodu grzbiet biegnący od szczytu Żmijowiec w kierunku Stronia Śląskiego. Pomiędzy tymi wzniesieniami leżą Rudka i Janowiec. Grzbiet rozdziela doliny dwóch potoków, Morawki i Siennej Wody.

Marmur z Krzyżnika

Górę budują łupki, amfibolity, gnejsy i wapienie krystaliczne z przełomu neoproterozoiku i kambru, z domieszką granatów, diopsydu, kalcytu i staurolitu. Wydobywany tu drobno lub średnioziarnisty marmur, o czystości węglanu wapnia sięgającej około 90 procent, porównywano jakością do marmurów z Carrary. Wydobycie ruszyło w 1839 roku, nasiliło się po 1920 roku i ustało po latach eksploatacji. Marmurem z Krzyżnika wykończono między innymi Pałac Kultury i Nauki, gmach Sejmu i siedzibę Filharmonii Narodowej w Warszawie.

Jaskinie i historia

Na Krzyżniku istniały niegdyś trzy jaskinie, do dziś zachowała się jedna, Jaskinia Warszawiaków, o korytarzach liczących około 76 metrów. Według przekazów miejsce miało służyć słowiańskim obrzędom sprzed chrystianizacji, a w latach 1734-1735 postawiono tu kaplicę. W latach 50. XX wieku prowadzono na górze radzieckie wydobycie uranu, po którym pozostał częściowo zalany tunel, a wyciąg narciarski z lat 70. działał tylko krótko.

Praktycznie

• Krzyżnik leży w Masywie Śnieżnika, w powiecie kłodzkim, w pobliżu Stronia Śląskiego.
• Przez szczyt prowadzi żółty szlak łączący Stronie Śląskie z Kletnem i Jaskinią Niedźwiedzią.
• W okolicy leżą też Trojak i Muzeum Ziemi w Kletnie.
• Z dawnych jaskiń do zwiedzania pozostała tylko Jaskinia Warszawiaków, pozostałe nie są dostępne.