Zamek Stary Książ

Zamek Stary Książ to zabytkowa ruina w północno-wschodniej części Pogórza Wałbrzyskiego w Sudetach, na terenie Wałbrzycha. To osobny obiekt od pobliskiego zamku Książ, choć oba miejsca są ze sobą historycznie i widokowo powiązane.

Od grodu do warowni Piastów

Na tym miejscu istniało grodzisko już w drugiej połowie IX i X wieku. Pod koniec XIII wieku książę Bolko I Surowy wzniósł tu kamienny zamek obronny i w 1290 roku przeniósł do niego swoją siedzibę z Lwówka Śląskiego. Warownia straciła na znaczeniu w 1392 roku, gdy księstwo świdnicko-jaworskie przeszło pod koronę czeską. W 1428 roku zajęli ją husyci, a później służyła jako siedziba rycerzy rozbójników, aż do zniszczenia w 1484 roku. Zamek popadł w ruinę i przestał pełnić funkcje obronne na początku XVI wieku. W 1509 roku majątek przejął ród Hochbergów.

Sztuczna ruina z końca XVIII wieku

W latach 1794-1797 właściciel dóbr, Jan Henryk VI von Hochberg, zlecił architektowi Christianowi Wilhelmowi Tischbeinowi przekształcenie pozostałości dawnego zamku w romantyczną, sztuczną ruinę, pomyślaną jako element widokowy dla stojącego nieopodal zamku Książ. Przy tej przebudowie wykorzystano elementy przeniesione z pałacu w Trzebieniu.

Losy w XX wieku i stan obecny

Latem 1945 roku obiekt podpaliły wojska sowieckie. Do dziś zachowały się sztuczne ruiny: budynek główny z czytelnym podziałem dawnych wnętrz, ale bez stropów i większej części wieży, a także dwa renesansowe portale i ruiny kaplicy. Zamek jest wpisany do rejestru zabytków nieruchomych, funkcja obiektu została w rejestrze określona jako sztuczna ruina, a materiał budowy jako kamienny. Obiektem administracyjnie zajmuje się Nadleśnictwo.

Zwiedzanie

Obiekt jest ruiną, źródła nie podają informacji o zorganizowanym udostępnieniu wnętrz do zwiedzania ani o godzinach otwarcia. Z zewnątrz można obejrzeć zarys dawnych murów, portale i pozostałości wieży, otoczone lasem Pogórza Wałbrzyskiego.

Okolica

Zaledwie pół kilometra dalej stoi zamek Książ, dla którego widoku Stary Książ pierwotnie zaaranżowano jako sztuczną ruinę. W okolicy warto też zajrzeć do Palmiarni oraz do Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia.

Praktycznie

• Miejscowość: Wałbrzych, w pobliżu zamku Książ, w północno-wschodniej części Pogórza Wałbrzyskiego w Sudetach.
• Obiekt to ruina, bez zorganizowanego zwiedzania wnętrz, dostępny do oglądania z zewnątrz.
• Teren leśny, warto założyć obuwie na spacer po nierównym gruncie.
• Godziny i zasady dostępu do terenu warto sprawdzić przed wizytą.