Kłodzko i okolice, o których portal już pisał

Kotlina Kłodzka to jeden z najgęściej opisanych regionów na portalu: osobne teksty mają już Twierdza Kłodzko z jej podziemnymi korytarzami minerskimi i wojenną historią, sanktuaria maryjne w Bardzie i Wambierzycach, Kaplica Czaszek w Czermnej oraz Góry Stołowe z Błędnymi Skałami. Tutaj tylko jeden dodatek do historii samego Kłodzka: gotycki most na Młynówce, wzniesiony w drugiej połowie XIII wieku i ozdobiony sześcioma figurami świętych, jest starszy od praskiego Mostu Karola. Jedną z figur, świętego Franciszka Ksawerego, miasto ufundowało w 1714 roku jako wotum przeciw zarazie, która według przekazu zabierała podobno stu mieszkańców dziennie.

Cztery uzdrowiska Kotliny Kłodzkiej

Region ma cztery uzdrowiska, każde z inną tradycją. Pisana historia leczniczych źródeł Kudowy-Zdroju sięga 1580 roku, a najstarsze z czynnych źródeł, znane od 1587 roku, do dziś wydaje około 30 litrów szczawy na minutę. Tutejsza woda mineralna Śniadecki, oprócz żelaza i boru, zawiera też związki arsenu, co czyni ją jedną z nielicznych tego typu wód pitnych w Polsce. Polanica-Zdrój leży w dolinie Bystrzycy Dusznickiej i ma własny park zdrojowy z pijalnią wód i tężnią.

Lądek-Zdrój uważany jest za najstarsze uzdrowisko w Polsce - już w XIII wieku miał urządzenia kąpielowe, które w 1241 roku zniszczyli Mongołowie wracający z bitwy pod Legnicą. O Dusznikach-Zdroju więcej w kolejnej sekcji, bo to tu stoi jeden z najciekawszych zabytków techniki na Dolnym Śląsku.

Duszniki-Zdrój - papiernia, w której pisał Chopin

Budynek Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju to XVII-wieczny młyn papierniczy z 1605 roku, jedyny tego typu zabytek techniki w Polsce. Parter służył do produkcji papieru, piętro było mieszkalne, a poddasze przeznaczono do suszenia arkuszy. Fryderyk Chopin, przebywając w Dusznikach-Zdroju w 1826 roku, pisał listy na papierze wyprodukowanym właśnie w tym młynie.

Międzygórze i wodospad Wilczki

Międzygórze leży u podnóża Śnieżnika i słynie z wodospadu Wilczki. Do 1997 roku był on o około 5 metrów wyższy i zajmował pierwsze miejsce wśród najwyższych wodospadów Sudetów, dziś z wysokością 22 metrów jest drugi, po Kamieńczyku. W samej miejscowości warto zajrzeć też do Ogrodu Bajek, gdzie baśniowe postacie rzeźbione są techniką korzenioplastyki, z Duchem Gór jako centralną postacią.

Śnieżnik - dach Sudetów Wschodnich

Śnieżnik to najwyższy szczyt Sudetów Wschodnich, a na jego szczycie stoi stalowo-szklana wieża widokowa zbudowana ze 100 ton stali. Na przeciwległym stoku masywu, w Kletnie, znajduje się już opisana na portalu Jaskinia Niedźwiedzia, odkryta przypadkiem w 1966 roku podczas wydobycia marmuru w tamtejszym kamieniołomie.

Złoty Stok - złoto i trucizna pod ziemią

W złotym wieku Złotego Stoku, w XVI wieku, działało w okolicy blisko 200 kopalń i 20 hut, a region dostarczał około 8 procent ówczesnej europejskiej produkcji złota. Aptekarz Hans Scharffenberg opracował tu metodę pozyskiwania trującego arszeniku z hałd pogórniczych, dzięki czemu miasto stało się jednym z głównych ośrodków produkcji tej trucizny w Europie. Pod ziemią wydrążono ponad 300 kilometrów sztolni, z których przez cały okres eksploatacji wydobyto około 16 ton czystego złota i 125 tysięcy ton arszeniku. Dziś część wyrobisk zwiedza się w Kopalni Złota w Złotym Stoku.

Bystrzyca Kłodzka i pamiątki dawnego rzemiosła

W Bystrzycy Kłodzkiej stoi Baszta Kłodzka, pozostałość po średniowiecznej bramie miejskiej wzniesiona w 1319 roku, na której taras widokowy prowadzi 89 stromych stopni. W mieście działa też Muzeum Filumenistyczne, jedyna w Polsce placówka poświęcona ogniu, zapałkom i zapalniczkom, urządzona w dawnym kościele ewangelickim. Tradycje piwowarskie w regionie sięgają średniowiecza - piwo warzono w Kłodzku już we wczesnym średniowieczu, a normy jego produkcji wyznaczały wtedy warzelnie klasztorne. W samej Bystrzycy Kłodzkiej do dawnego rzemiosła nawiązuje dziś Browar Miasta Królewskiego, powołujący się na miejscową tradycję piwowarską sięgającą 1862 roku.

Kotlinę otaczają jeszcze mniejsze miejscowości warte przystanku po drodze: kamienna Baszta Kłodzka, gotycki most w Kłodzku i uzdrowiskowe parki w Polanicy czy Kudowie dają razem obraz regionu, w którym górnictwo, lecznictwo i pielgrzymki krzyżowały się od stuleci. W większości innych miasteczek Dolnego Śląska głównym zabytkiem bywa zamek albo pałac - tutaj równie często jest nim źródło, kopalnia albo sanktuarium.