Secesyjny dom towarowy z 1904 roku przy wrocławskim Rynku, przebudowywany i odbudowywany po wojnie, dziś zabytek nieruchomy.
Pod adresem Rynek 31-32 we Wrocławiu stoi jeden z najbardziej rozbudowanych domów towarowych dawnych Niemiec. Budynek powstał na przełomie XIX i XX wieku jako siedziba sklepu braci Barasch, w kolejnych dekadach kilkakrotnie zmieniał właścicieli i nazwę, a dziś jako Spółdzielczy Dom Handlowy „Feniks” figuruje w rejestrze zabytków nieruchomych.
Budynek zaprojektował architekt Georg Schneider z firmą architektoniczno-budowlaną Simon & Halfpaap, a wystrój wnętrz opracował Julius Koblinsky. Konstrukcję wykonano z kamienia, żelaza i betonu, z żelbetonowymi belkami nitowanymi. Fasadę pokryto śląskim piaskowcem, żelazem, brązem i miedzią. Nad wejściem znajdował się pierwotnie szklany globus o średnicy 6,5 metra, podtrzymywany przez cztery rzeźby sfinksów. Dach o konstrukcji stalowo-kratownicowej pokryto dachówką i miedzią. Budynek ma długość 120 metrów, pięć kondygnacji handlowych (sześć razem z poddaszem), wysokość całkowitą 37 metrów i powierzchnię użytkową 8000 metrów kwadratowych. Parter otwierały półtorakondygnacyjne witryny w formie wypukłych gablot, a fasadę zdobiły boniowane pilastry z ornamentem roślinnym i głowami kobiecymi. Portal wejściowy od strony Rynku wykonano w brązie, a od strony ulicy Kurzy Targ stanęły cztery wieże z miedzianymi hełmami. Fasadę wieńczył złoty fryz mozaikowy. We wnętrzu z 1904 roku znajdowały się beczkowaty szklany dach na stalowej konstrukcji, dębowy parkiet, mozaiki, reliefy, kryształowe lustra i kute secesyjne balustrady, a klientów obsługiwały cztery półautomatyczne windy osobowe i dwie windy towarowe.
Dom towarowy wzniesiono w miejsce dwóch kamienic przyrynkowych, Rynek 31 zwanej Pod Złotym Dzbanem i Rynek 32, oraz sześciu kamienic mieszczańskich stojących przy dzisiejszym Kurzym Targu i ulicy Szewskiej. Oficjalne otwarcie pod nazwą „Warenhaus Gebrüder Barasch” nastąpiło w 1904 roku. W 1929 roku budynek przeszedł przebudowę, która zmieniła fasadę z secesyjnej na modernistyczną: usunięto szklany globus, wielką przeszkloną witrynę od Rynku zastąpiono prostokątnymi oknami, a na fasadzie od ulicy Szewskiej secesyjne elementy zastąpiono ceglanymi kolumnami. Przy tej okazji zamontowano pierwsze w mieście schody ruchome, łączące parter z pierwszym piętrem. W latach trzydziestych XX wieku, po bojkocie sklepów żydowskich, dom towarowy zmienił właściciela, a w 1936 roku otwarto go pod nazwą „Münstermann & Haedecke”.
W 1945 roku budynek ucierpiał w wyniku wybuchu, który zniszczył konstrukcję dachu, a uszkodzeniu uległy też okładziny elewacji i poszycie dachowe. Odbudowa trwała od końca 1945 do lipca 1946 roku: położono nowy dach, wstawiono szyby w oknach, a zachowane meble i urządzenia techniczne, w tym szafy chłodnicze i schody ruchome, wykorzystano ponownie. Budynek otwarto wtedy jako Spółdzielczy Dom Towarowy, przekazany Powszechnej Spółdzielni Spożywców. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych obiekt włączono do PSS Stare Miasto i zmieniono nazwę na Spółdzielczy Dom Handlowy, a w 1965 roku w drodze konkursu wybrano nazwę „Feniks”. W 1970 roku budynek wpisano do rejestru zabytków.
W latach 1961-1965 wymieniono okna, drzwi i witryny, zlikwidowano dębowe parkiety na rzecz posadzek ceramicznych, zamontowano stropy podwieszane z oświetleniem sal sprzedaży, a stopnie klatek schodowych wyłożono szlifowanym śląskim marmurem. Prace trwały ponad trzy lata, a obiekt przez cały ten czas pozostawał czynny. Kolejną przebudowę, obejmującą między innymi wolno stojący strop między parterem a pierwszym piętrem, przeprowadzono pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się