Skąd wzięło się określenie "miasto stu mostów"

Wrocław bywa nazywany miastem stu mostów, choć w praktyce liczba ta jest zaniżona. Według danych Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta z 2021 roku na terenie Wrocławia stoi 111 mostów i 38 kładek, czyli razem blisko 150 przepraw. Przed drugą wojną światową było ich jeszcze więcej: różnej wielkości konstrukcji mostowych i kładek naliczono wtedy aż 303.

Tak duża liczba wynika z położenia miasta. Wrocław leży na kilkunastu wyspach otoczonych rozgałęzionymi ramionami Odry, Starą Odrą, kanałami żeglugowym i powodziowym oraz mniejszymi rzekami: Bystrzycą, Oławą i Widawą. Każde przejście z jednej części miasta do drugiej wymaga mostu lub kładki, a bez tych przepraw dzielnice takie jak Ostrów Tumski czy Kępa Mieszczańska byłyby odcięte od reszty miasta.

Najstarsza przeprawa nad Odrą

Najstarszym mostem opisanym w portalu jest Most Tumski, dwuprzęsłowa, stalowa i nitowana konstrukcja z 1889 roku, łącząca Ostrów Tumski z Wyspą Piasek. Stoi w miejscu, gdzie przeprawy istniały już od XII wieku i wyznaczały granicę między jurysdykcją miejską na Wyspie Piaskowej a kościelną na Ostrowie Tumskim. Do 1945 roku nosił niemiecką nazwę Dombrücke, a dziś służy wyłącznie pieszym.

Mosty, które rozpoznaje każdy wrocławianin

Symbolem miasta jest Most Grunwaldzki, most wiszący nad Odrą oddany do użytku w 1910 roku. Zwycięski projekt "Gespannt" (Naprężony) wybrano w konkursie, na który wpłynęło 39 propozycji, a konstrukcję wsparto na dwóch pylonach murowanych z cegły klinkierowej i oblicowanych granitem.

Tuż obok Uniwersytetu Wrocławskiego stoją Mosty Uniwersyteckie, zespół dwóch stalowych konstrukcji nad Odrą Południową i Odrą Północną, którymi biegnie linia tramwajowa łącząca plac Uniwersytecki z Kępą Mieszczańską.

W centrum, nad głównym nurtem rzeki, ruch drogowy i tramwajowy prowadzi też Most Pokoju, zbudowany w latach 1954-1959 według projektu Jana Kmity, w miejscu wcześniejszej przeprawy zniszczonej w 1945 roku podczas oblężenia Festung Breslau.

Bardziej kameralny charakter ma Most Szczytnicki, trójprzęsłowa konstrukcja łukowa łącząca plac Grunwaldzki z parkiem Szczytnickim, wzniesiona w latach 1888-1890 z cegły klinkierskiej i poszerzona w kolejnych przebudowach.

Najmniejsze kładki na wyspach

Wrocławskie wyspy Śródmiejskiego Węzła Wodnego łączy sieć niewielkich kładek, po których łatwo przejść, nie zauważając nawet, że to osobne obiekty mostowe.

Kładka Zwierzyniecka ma 232,4 metra długości i wisi na stalowych linach nad Odrą, łącząc Wielką Wyspę z osiedlem Siedlec-Rakowiec, w miejscu dawnej przeprawy promowej działającej do lat 60. XX wieku.

Znacznie krótsza jest Kładka Żabia, licząca 56,52 metra długości, która od 1975 roku prowadzi z Nadodrza na Wyspę Bielarską i w 2002 roku zyskała iluminację świetlną.

Podobną funkcję pełni Kładka Słodowa, podwieszona na wantach przeprawa z 2003 roku między Wyspą Słodową a Nadodrzem, z przęsłem głównym o rozpiętości 48 metrów nad korytem rzeki.

Jeszcze mniejszy jest Most świętej Klary, łączący Wyspę Słodową z Wyspą Bielarską nad kanałem dawnych młynów świętej Klary - tak niepozorny, że łatwiej go minąć, niż zauważyć.

Most, który nie stoi nad rzeką

Nie każda wrocławska przeprawa prowadzi nad wodą. Mostek Czarownic, zwany też Mostkiem Pokutnic, spina obie wieże katedry św. Marii Magdaleny na wysokości 45 metrów. Wzmiankowano go już w 1459 roku, krótko po ukończeniu wież, a po pożarze w nocy z 22 na 23 marca 1887 roku, wywołanym przez pokaz fajerwerków, odbudowano go w latach 1888-1892.

Nazwy, które wprowadzają w błąd

Mosty Warszawskie nie stoją w Warszawie, tylko w północnej części Wrocławia - nazwę wzięły od dawnej trasy prowadzącej stąd w kierunku Oleśnicy i dalej do stolicy. To zespół pięciu przepraw nad Odrą, Starą Odrą i kanałami, z dwukierunkową jezdnią i dwutorową linią tramwajową na całej długości.

Podobnie mylące są Mosty Jagiellońskie, cztery jednoprzęsłowe mosty drogowe nad Kanałem Żeglugowym i Kanałem Powodziowym, łączące osiedla Zacisze i Mirowiec. Dwa z nich powstały jeszcze w latach 1916-1917, a dwa bliźniacze dobudowano dopiero w 1984 roku.

Rekordziści wśród wrocławskich przepraw

Najwyższy punkt wśród wrocławskich mostów należy do Mostu Rędzińskiego na autostradzie A8, zawieszonego na jednym pylonie o wysokości 122 metrów - najwyższym w Polsce. Jego budowę, opóźnioną przez powódź w maju 2010 roku, zakończono w sierpniu 2011 roku.

Najwęższy jest za to Most Bartoszowicki nad Kanałem Powodziowym, stalowa, trójprzęsłowa konstrukcja z lat 1913-1917, która ma zaledwie 5,5 metra szerokości.

Wśród najmłodszych wyróżnia się Most Olimpijski, otwarty 23 grudnia 2023 roku i nazwany od pobliskiego Stadionu Wrocław, dawnego Stadionu Olimpijskiego. Ma 700 metrów długości i 24 metry szerokości, co czyni go jedną z największych przepraw dobudowanych do miasta w ostatnich latach.