Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu

Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu to gotycki kościół na Ostrowie Tumskim, stojący przy Placu Kościelnym, w bezpośrednim sąsiedztwie dawnego zamku Piastów śląskich. Świątynię ufundował książę Henryk Probus (Henryk IV Prawy) jako wotum po zakończeniu sporu z biskupem Tomaszem II. Dokument erekcyjny książę wystawił 11 stycznia 1288 roku.

Budowa rozłożona na kilkadziesiąt lat

Prace nad prezbiterium trwały w latach 1288-1295. Korpus nawy i transept powstawały w latach 1320-1350, sfinansowane przez biskupa Nankera, a sklepienia ukończono około 1320 roku. Prawdopodobnym projektantem budowli był mistrz Wiland, dworski budowniczy księcia.

Gotyk z późniejszymi dodatkami

Kościół zachował gotycki charakter, choć w kolejnych wiekach doczekał się przebudów: barokowych w latach 1672 i 1723 oraz neogotyckich w XIX wieku. Budowla mierzy 66 metrów długości i 44 metry szerokości, wysokość naw sięga 19 metrów, a wieża południowa wznosi się na 69 metrów.

Wnętrze i wyposażenie

W kościele stoją organy o 48 głosach i 3 manuałach, zbudowane w 2001 roku. Dzwon pochodzi z 1769 roku i waży około 1400 kilogramów. Wśród wyposażenia znajduje się ołtarz z pentaptykiem z Przecławia.

Kolegiata dziś

Budynek pełni funkcję kościoła parafialnego, należącego do parafii Świętego Krzyża na Ostrowie Tumskim. Kapitułę kolegiacką reaktywowano w 1999 roku. Kościół jest ceglaną budowlą wpisaną do rejestru zabytków nieruchomych. Rejestr notuje trzy wpisy: numer 7 z 26 listopada 1947 roku, numer 44 z 25 stycznia 1962 roku oraz numer A/5256/44 z 15 czerwca 2011 roku, a datowanie budowli w rejestrze obejmuje okres od XII do XIV wieku.

Sąsiedztwo dawnego zamku

Kolegiata stoi w bezpośrednim sąsiedztwie dawnego zamku Piastów śląskich, na Placu Kościelnym na Ostrowie Tumskim. To sąsiedztwo tłumaczy rangę, jaką świątynia miała dla władców Śląska w chwili fundacji - stanęła tuż przy siedzibie książęcej, jako wotum po zażegnaniu sporu z biskupem wrocławskim.

Ostrów Tumski dookoła

Kolegiata sąsiaduje z Archikatedrą św. Jana Chrzciciela i leży kilkaset metrów od Mostu Tumskiego, którym najczęściej dociera się na wyspę od strony centrum. Blisko stąd też do Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, a spacerem w stronę Starego Miasta można dojść do Rynku.

Praktycznie

• Adres: Plac Kościelny, Ostrów Tumski, Wrocław.
• Dojazd: pieszo przez Most Tumski od strony centrum Wrocławia.
• Czego się spodziewać: czynny kościół parafialny; godziny nabożeństw i zwiedzania warto sprawdzić bezpośrednio przed wizytą.