Gotycki kościół przy Rynku z 91-metrową wieżą, dziś świątynia garnizonowa i bazylika mniejsza.
Bazylika św. Elżbiety Węgierskiej stoi przy północno-zachodnim narożniku wrocławskiego rynku, na placu między ulicami Kiełbaśniczą, Odrzańską, św. Mikołaja i św. Elżbiety. To gotycki kościół z wieżą, przez wieki jeden z dwóch kościołów parafialnych miasta, dziś pełniący funkcję kościoła garnizonowego. Patronuje mu św. Elżbieta Węgierska, znana też jako Elżbieta z Turyngii.
Pierwsza świątynia w tym miejscu powstała prawdopodobnie na początku XIII wieku, a 19 listopada 1257 roku kościół konsekrowano już pod wezwaniem św. Elżbiety. Obecną, trójnawową bryłę w stylu gotyku redukcyjnego fundował Bolesław III Rozrzutny, a wznoszono ją etapami: nawy zachodnie w latach 1309-1318, nawę główną w 1340 roku, kaplicę Najświętszej Maryi Panny w 1384 roku i prezbiterium w 1387 roku. Kościół ma 68,2 metra długości i 34,47 metra szerokości, nawa główna sięga 29,7 metra wysokości, nawy boczne 13 metrów.
Budowę wieży rozpoczęto przed 1339 rokiem. Pierwotnie osiągnęła 130,5 metra, co czyniło ją najwyższą wieżą na Śląsku. W 1529 roku zawalił się jej drewniany hełm, a w latach 1531-1535 wieżę przebudowano i nadano jej renesansowy hełm. Dzisiejsza wysokość to 91,46 metra, wciąż na tyle dużo, że wieża jest trzecim co do wielkości budynkiem Wrocławia.
Historia bazyliki to seria zniszczeń i napraw. W 1649 roku zawalił się fragment więźby dachowej, w latach 1806-1807 kościół ucierpiał podczas oblężenia napoleońskiego, a 29 października 1857 roku zawaliły się dwa filary nawy południowej. Najdotkliwsze były pożary XX wieku: 4 czerwca 1960 roku od uderzenia pioruna oraz 20 września 1975 roku, gdy zajęła się wieża. Kolejny pożar, 9 czerwca 1976 roku, zniszczył niemal całe drewniane wyposażenie kościoła, spłonęły też organy. Odbudowę rozpoczęto w 1981 roku, hełm wieży odtworzono w dawnych formach z żelbetu, a stalową więźbę dachową przykryto blachą i dachówką w charakterystycznym szachownicowym wzorze. Kościół i taras widokowy na wieży otwarto dla wiernych w maju 1997 roku. 31 maja tego samego roku Jan Paweł II poświęcił świątynię, a sześć lat później nadał jej status bazyliki mniejszej.
W dwupoziomowej kaplicy Smedchina, wzmiankowanej od 18 grudnia 1389 roku, odkryto w 2004 roku doskonale zachowane, barwne polichromie z końca XV wieku ze scenami biblijnymi, między innymi Ukrzyżowaniem i Modlitwą w Ogrójcu. Bazylikę przez wieki wyposażali zamożni mieszczanie, którzy ufundowali w niej około 370 epitafiów. Na wieży wiszą trzy dzwony: Bohaterów z 1923 roku o wadze 4678 kilogramów, Średni odlany w 1471 roku przez Mathiasa Haubnitza z Brna oraz Mały z 1460 roku. Wielkie organy, zbudowane w latach 1750-1761 przez Michaela Englera Młodszego i Gottlieba Benjamina Englera, spłonęły w pożarze 1976 roku. Wcześniejsze organy z 1718 roku, dzieło Adama Horatia Casapariniego, przeniesiono jeszcze przed tym pożarem do Auli Leopoldiny.
W 1525 roku kościół stał się oficjalnie świątynią ewangelicką, a jego pierwszym proboszczem został Ambrosius Moibanus. W listopadzie 1946 roku odebrano go ewangelikom i przekazano katolickiemu ordynariatowi polowemu jako kościół garnizonowy. Cywilno-wojskową parafię erygowano 15 marca 1998 roku, obejmuje ona blisko 2700 mieszkańców. W bazylice znajduje się dziś Mauzoleum Pamięci Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się