Przyroda

Przyroda na Dolnym Śląsku to szczyty, wodospady, skalne labirynty i jaskinie. Zobacz, dokąd pojechać i co połączyć w jednym dniu.

Jaka przyroda czeka w regionie?

Najwięcej jest gór, ale lista jest szersza. Obok szczytów Karkonoszy, Gór Sowich i Masywu Śnieżnika znajdziesz tu wodospady w wąwozach, formacje z piaskowca i granitu, jaskinie z trasą dla zwiedzających oraz pokopalniane jeziorka. Większość miejsc z tej strony ma tag Bezpłatne, a wiele także Solo, więc nadają się na samodzielne wyjście bez rezerwacji grupy.

Dobrze jest od razu odróżnić dwa typy celów. Pierwszy to szczyty, na które się wchodzi dla widoku. Drugi to krótsze punkty przy szlaku, jak wodospady i skałki, które zajmują godzinę lub dwie. Z obu typów da się ułożyć dzień, o czym niżej.

Które szczyty dają najlepsze widoki?

Na górskiej liście jest kilka pozycji o dużej randze. Śnieżka to najwyższy szczyt Karkonoszy, Sudetów i Czech, na granicy polsko-czeskiej, a panorama sięga przy dobrej widoczności ponad 200 kilometrów. Szrenica ma 1362 m n.p.m., leży nad Szklarską Porębą i jest dostępna kolejką linową, a na szczycie czeka punkt widokowy ze schroniskiem. Śnieżnik z wysokością 1425 m n.p.m. to najwyższy graniczny szczyt po polskiej stronie Sudetów Wschodnich, z wieżą widokową i rezerwatami wokół.

Karkonosze mają tu więcej wierzchołków. Wielki Szyszak jest czwartym szczytem Karkonoszy i Sudetów, ale nie prowadzi na niego znakowany szlak. Łabski Szczyt (1471 m n.p.m.) leży między Szrenicą a Śnieżnymi Kotłami i ma schronisko PTTK na stoku. Śląskie Kamienie to grupa skał na grzbiecie na granicy z Czechami, a Kopa stoi na trasie do Śnieżki i ma kolejkę krzesełkową. Jeśli lubisz przyrodę w Karpaczu, zacznij właśnie od Kopy i Śnieżki.

Gdzie pójść na krótszą wycieczkę z widokiem?

Nie każdy szczyt wymaga całego dnia. Wieżyca w masywie Ślęży ma 415 m n.p.m. i wieżę widokową z początku XX wieku, a dostępna jest żółtym szlakiem od Sobótki. Ślęża (717,5 m) to najwyższy szczyt Przedgórza Sudeckiego, dawny ośrodek pogańskiego kultu z zachowanymi kamiennymi rzeźbami, a kamienny niedźwiedź na jej wierzchołku pochodzi z okresu lateńskiego. Przy okazji zajrzyj do przewodnika po przyrodzie we Wrocławiu, jeśli wyjazd zaczynasz w stolicy regionu.

W Górach Wałbrzyskich możesz wejść na Chełmiec (850 m n.p.m., wieża widokowa i krzyż milenijny) albo na Trójgarb, trójwierzchołkowe wzniesienie z wieżą widokową. Ruiny średniowiecznego zamku Nowy Dwór czekają na Zamkowej Górze nad wałbrzyską dzielnicą Glinik. Na Pogórzu Kaczawskim stoi Ostrzyca Proboszczowicka, stożek dawnego wulkanu z bazaltowym nekiem i szlakiem po kamiennych schodach.

Które wodospady warto zobaczyć?

Wodospady to najprostszy sposób, żeby zobaczyć sudecką przyrodę bez długiego marszu. Wodospad Kamieńczyka to najwyższy wodospad w polskich Sudetach: 27-metrowa kaskada w skalnym wąwozie Karkonoskiego Parku Narodowego koło Szklarskiej Poręby. Wodospad Szklarki w Piechowicach jest drugi pod względem wysokości w Karkonoszach (13 metrów) i dostępny także dla osób na wózkach.

Trzeci w polskiej części Karkonoszy jest Wodospad Podgórnej przy czarnym szlaku z Przesieki do Sosnówki, z dwiema kaskadami i granitowymi urwiskami po bokach. W Międzygórzu zobaczysz Wodospad Wilczki, krajobrazowy rezerwat z 22-metrową kaskadą, drugą co do wielkości w Sudetach. A w Karpaczu Dziki Wodospad jest zaporą przeciwrumoszową na Łomnicy z lat 1910-1915, dziś celem spacerów. Jeśli chcesz zebrać kilka takich miejsc w jednej okolicy, otwórz przyrodę w Szklarskiej Porębie albo w Piechowicach.

Gdzie są skały, jaskinie i jeziorka?

W Górach Stołowych dwie pozycje wypełnią cały dzień. Szczeliniec Wielki (922 m n.p.m.) ma tarasy widokowe, popękane piaskowcowe skały i szlak z 1814 roku. Błędne Skały to labirynt bloków na około 21 hektarach, z oznakowanymi szlakami między Kudową-Zdrojem a Karłowem. Granit zamiast piaskowca zobaczysz w Chybotku w Górach Izerskich, gdzie największy głaz da się rozkołysać, a w Walońskim Kamieniu w Przesiece skałki mają ponad 2 metry wysokości.

Pod ziemię zejdziesz w Jaskini Niedźwiedzia w Kletnie: to najdłuższa jaskinia Sudetów, odkryta w 1966 roku, z 45-minutową trasą i temperaturą około 6 stopni. Mniejszą, udostępnioną jaskinią jest Jaskinia Radochowska w Górach Złotych. Zupełnie inny krajobraz mają Kolorowe Jeziorka w Wieściszowicach: cztery pokopalniane zbiorniki o różnych barwach pod Wielką Kopą.

Jak ułożyć dzień wokół jednej okolicy?

Najprościej wybrać jeden region i dobrać cele z jego ofert. W okolicy Szklarskiej Poręby połącz Wodospad Kamieńczyka z wejściem na Szrenicę, a w Kotlinie Kłodzkiej Błędne Skały ze Szczelińcem. Z Karpacza możesz iść na Śnieżkę przez Kopę. Na dłuższy pobyt dobre są też przyroda w Jeleniej Górze oraz Międzygórze z wodospadem Wilczki.

Dla spokojniejszego tempa wybierz jedno miejsce widokowe i jedno krótkie przy szlaku, na przykład Wielka Sowa (1015 m, wieża widokowa, punkt Korony Gór Polski) razem z Kalenicą, trzecim szczytem Gór Sowich, z rezerwatem lasu bukowego. Zimą i w deszczowe dni ruszaj tam, gdzie jest pod dachem, na przykład do jaskiń, bo temperatura w środku jest stała.

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie na Dolnym Śląsku jest najwyższy wodospad?

Najwyższy w polskich Sudetach jest Wodospad Kamieńczyka koło Szklarskiej Poręby, z kaskadą o wysokości 27 metrów. W Karkonoszach drugi jest Wodospad Szklarki w Piechowicach.

Które miejsca przyrodnicze są bezpłatne?

Większość szczytów, wodospadów i skał z tej strony ma tag Bezpłatne. W ofercie są też miejsca, które tagu nie mają, jak Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie czy Jaskinia Radochowska, bo zwiedza się je z trasą dla zwiedzających.

Co zobaczyć w Górach Stołowych?

Szczeliniec Wielki z tarasami widokowymi i Błędne Skały, czyli labirynt bloków z piaskowca. Oba miejsca leżą w okolicy Karłowa i Kudowy-Zdroju.

Gdzie wejść na szczyt z wieżą widokową?

Wieżę mają między innymi Wielka Sowa, Śnieżnik, Trójgarb, Chełmiec, Wieżyca i Jagodna. Najłatwiej zacząć od niższych szczytów w masywie Ślęży albo w Górach Wałbrzyskich.

Czy do wszystkich miejsc można pojechać samodzielnie?

Tak, większość ma tag Solo, czyli nadaje się na wyjście w pojedynkę. Przed wyjściem na Śnieżkę lub inny szczyt graniczny sprawdź aktualne warunki pogodowe.