Klimatyczne miejsca

Klimatyczne miejsca we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku: mosty, place, fontanny, zapory i góry dla spacerowiczów oraz fotografów.

Ta lista nie jest spisem zabytków ani muzeów. Zebraliśmy tu miejsca, które mają nastrój: mosty nad Odrą, historyczne place, fontanny, zaporę na Bobrze, górskie kotły i kilka dziwnych zjawisk. Zwiedzanie wnętrz i historię budowli znajdziesz w zabytkach, a widoki z wysoka w punktach widokowych. Tutaj podpowiadamy, dokąd wybrać się na spacer o różnych porach dnia.

Od czego zacząć szukanie klimatycznych miejsc we Wrocławiu?

Zacznij od Rynku i placów, które go otaczają. Rynek to średniowieczny plac targowy, dziś centrum strefy pieszej i jeden z największych rynków staromiejskich w Europie, z największymi ratuszami spośród wszystkich rynków w Polsce. Tuż obok leży Plac Solny, kwadratowy rynek pomocniczy wytyczony w 1242 roku, niezabudowany i znany z tradycyjnego targu kwiatowego.

Trzeci z historycznych placów targowych to Plac Nowy Targ, dziś zielony i otwarty, otoczony powojenną zabudową mieszkalną. Jeśli wolisz zieleń, przejdź wzdłuż dawnej Fosy Miejskiej do Placu Wolności, parku założonego po wyburzeniu napoleońskich fortyfikacji w latach 1810-1812.

Dla wieczornego spaceru dobry jest też Plac Uniwersytecki przy Moście Tumskim, z barokowym gmachem uczelni i Wieżą Matematyczną. Niewielki plac św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim, przy ulicy Kanonia, daje przedsmak kamiennych uliczek najstarszej, wyspiarskiej części miasta.

Który wrocławski most wybrać na spacer i zdjęcia?

Zależy, czy lubisz stal, kamień czy nowoczesność. Dla pieszych i rowerzystów najlepsza jest Kładka Zwierzyniecka z 1976 roku, stalowa, wiszącolinowa, przy Wielkiej Wyspie i Ogrodzie Zoologicznym, wzniesiona w miejscu dawnej przeprawy promowej. Podobny charakter ma Kładka Żabia z 1975 roku, wisząca nad Odrą Północną i łącząca Nadodrze z Wyspą Bielarską.

Przy Uniwersytecie stoją Mosty Uniwersyteckie, dwa stalowe mosty z XIX wieku, przebudowane w latach 30. XX wieku. Dalej Most Pokoju z 1959 roku, wzniesiony tam, gdzie do 1945 roku stał most Lessinga, oraz Most Szczytnicki z lat 1888-1890, trójprzęsłowy, łukowy, łączący plac Grunwaldzki z parkiem Szczytnickim.

Nowoczesne konstrukcje to Most Milenijny z 2004 roku, wantowy, łączący Popowice z Osobowicami, i Most Rędziński w ciągu autostrady A8, z najwyższym w Polsce pylonem o wysokości 122 metrów. Pod nim leży Wyspa Rędzińska z zabytkowymi Śluzami Rędzin. Mosty Warszawskie na północy miasta to pięć przepraw, trzy sprzed pierwszej wojny i dwie z lat 2006-2008, a Mosty Bolesława Chrobrego nad Kanałem Żeglugi i Kanałem Powodziowym to stare przeprawy z lat 1916-1917 i nowe z lat 2020-2023.

Gdzie obejrzeć fontanny i woda w mieście?

Największa jest Wrocławska Fontanna w Parku Szczytnickim przy Hali Stulecia: największa fontanna w Polsce i jedna z największych w Europie, otoczona charakterystyczną pergolą. Zajmuje staw zaprojektowany w 1913 roku przez architektów Hali Stulecia, Maxa Berga i Hansa Poelziga. Gejzer w centrum wyrzuca wodę na wysokość 40 metrów, a pokazy wody, światła i muzyki odbywają się sezonowo.

W centrum stoją dwie zupełnie różne fontanny. Szermierz na placu Uniwersyteckim, według projektu Hugo Lederera, stanęła w 1904 roku przed gmachem uczelni. Fontanna Zdrój z 1996 roku, na zachodniej stronie Rynku, przed Nowym Ratuszem, to granitowo-szklana forma projektu Alojzego Gryta, po której spływa woda. Poza Wrocławiem zajrzyj do Fontanny Tkacza w centralnej części rynku w Chojnowie.

Gdzie na wnętrza i widoki z wysoka?

Jeśli chcesz zobaczyć miasto z góry, wybierz Mostek Czarownic, nazywany też Mostkiem Pokutnic. Łączy obie wieże katedry św. Marii Magdaleny na wysokości 45 metrów i od początku był punktem widokowym, a pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1459 roku. Spłonął w 1887 roku podczas pokazu fajerwerków i został zniszczony ponownie w 1945 roku, po czym go odbudowano.

W Jeleniej Górze wejdź na Wieżę bramy zamkowej, jedyną zachowaną część średniowiecznej bramy miejskiej, wzniesioną w obecnej formie w 1584 roku. Pod ośmioboczną nadbudówką działa galeria widokowa, a na szczycie wiatrowskaz z jeleniem, symbolem miasta.

Dla miłośników wnętrz otwórz główny gmach Uniwersytetu Wrocławskiego. Aula Leopoldina z lat 1728-1732 to barokowa sala z freskami Handkego i rzeźbami Hollandta. Barokowe Oratorium Muzyczne z lat 1728-1731 słynie z akustyki, a w XIX wieku koncertowali w nim Brahms i Paganini. Dzieci zabierz do Domu Krasnali przy Rynku, gdzie przewodnik w roli Krasnala Gawędziarza prowadzi po świecie wrocławskich krasnoludków, a program jest skierowany głównie do dzieci w wieku od 4 do 10 lat.

Zapory, wiadukty i mosty poza Wrocławiem

Zapora Pilchowice na Bobrze to najwyższa zapora kamienna i łukowa w Polsce, druga co do wysokości po zaporze w Solinie. Ma 62 metry wysokości, powstała w latach 1902-1912 po powodzi z 1897 roku i do dziś piętrzy Jezioro Pilchowickie z czynną elektrownią wodną. To dobry cel na wyprawę z aparatem.

Kamienne wiadukty kolejowe mają własny urok. Wiadukt w Lewinie Kłodzkim z lat 1903-1905 ma 120 metrów długości i 27 metrów wysokości, a kolej wciąż po nim jeździ. Wiadukt w Bolesławcu z 1846 roku liczy prawie pół kilometra i przecina Bóbr. To czynne obiekty kolejowe, więc oglądaj je z bezpiecznej odległości.

W Zgorzelcu zobacz dwa mosty nad Nysą Łużycką. Most staromiejski otwarty w 2004 roku połączył starówki Zgorzelca i Görlitz, a granitowy most kolejowy z lat 1844-1847 ma 475 metrów długości. W Głogowie most Tolerancji z 1917 roku, nieoficjalnie zwany kiedyś Różowym Mostem, łączy Stare Miasto z Ostrowem Tumskim.

Góry, uzdrowiska i miejsca z zagadką

Wysoko w Karkonoszach leżą Śnieżne Kotły, dwa polodowcowe kotły między Wielkim Szyszakiem a Łabskim Szczytem. Mały Kocioł ma około 300 metrów głębokości, a w jego ścianie widać bazaltową żyłę z późnego oligocenu. To jedne z najbardziej rozpoznawalnych form polodowcowych w Sudetach. Więcej szlaków i szczytów znajdziesz w kategorii góry.

Spokojniejszy nastrój mają uzdrowiska: Kudowa-Zdrój z Parkiem Zdrojowym, tężnią i pijalnią wód, Polanica-Zdrój w dolinie Bystrzycy Dusznickiej oraz Świeradów-Zdrój, górskie uzdrowisko ze źródłem wód mineralnych i zakładem kuracji borowinowej. W Karpaczu Górnym przy ulicy Strażackiej stoi Anomalia grawitacyjna, czyli złudzenie optyczne, przez które piłka i woda zdają się toczyć pod górę. W Wambierzycach ruchoma szopka bożonarodzeniowa przy Sanktuarium to najstarsza taka szopka w Polsce.

Miejsce pamięci wśród atrakcji: Stalag VIII A

Jedno miejsce z tej listy wymaga innego tonu. Stalag VIII A w Koźlicach koło Zgorzelca to dawny niemiecki obóz jeniecki z czasów drugiej wojny światowej, założony 26 sierpnia 1939 roku. Dziś działa tam miejsce pamięci i centrum edukacyjne, a pozostałości zabudowań mają formę ruin.

W obozie przetrzymywano jeńców wielu narodowości. Przebywał tu francuski kompozytor Olivier Messiaen, który stworzył w obozie „Kwartet na koniec czasu”. Wybierz się tam z czasem na spokojną wizytę, a nie jako przystanek między sesjami zdjęciowymi.

Jak ułożyć trasę dnia i korzystać z listy?

Najłatwiej zrobić dzień we Wrocławiu: zacznij od Rynku i Placu Solnego, przejdź na Plac Uniwersytecki i do Mostów Uniwersyteckich, potem na Ostrów Tumski, a wieczorem pojedź do Parku Szczytnickiego na Wrocławską Fontannę, pamiętając o sezonowych pokazach. Na dzień w górach połącz Śnieżne Kotły z Karpaczem i Jelenią Górą.

Więcej adresów z miasta zebraliśmy w atrakcjach Wrocławia. Informacje o godzinach wejścia na wieże czy do sal uniwersyteckich sprawdzaj przed wizytą na stronach zarządców.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie klimatyczne miejsca we Wrocławiu zobaczysz na spacerze po centrum?

Spacerem odwiedzisz Rynek, Plac Solny, Plac Uniwersytecki, Plac Wolności wzdłuż dawnej Fosy Miejskiej oraz mosty i kładki, na przykład Zwierzyniecką. Wszystkie leżą w granicach miasta, a wnętrza, jak aule uniwersyteckie, mają własne zasady wejścia, które sprawdzisz na stronach zarządców.

Kiedy działa pokaz Wrocławskiej Fontanny?

Pokazy wody, światła i muzyki odbywają się sezonowo. Terminy i godziny pokazów sprawdź na stronie operatora przed wyjazdem do Parku Szczytnickiego.

Który most we Wrocławiu jest najwyższy?

Z wrocławskich mostów wyróżnia się Most Rędziński w ciągu autostrady A8. Jego pylon ma 122 metry wysokości i jest najwyższym pylonem w Polsce.

Gdzie zobaczyć najwyższą zaporę w Polsce?

Zapora Pilchowice na Bobrze jest najwyższą zaporą kamienną i łukową w Polsce, druga co do wysokości po zaporze w Solinie.

Czy anomalię grawitacyjną w Karpaczu można sprawdzić samemu?

Tak, odwiedzający często ustawiają na asfalcie różne przedmioty. To złudzenie optyczne, bo szosa w rzeczywistości obniża się wzdłuż zbocza doliny. Pamiętaj, że to droga, więc uważaj na samochody.