Atrakcje: Wałbrzych

Atrakcje Wałbrzycha: zamek Książ, Stara Kopalnia, Palmiarnia i szczyty Gór Wałbrzyskich. Zobacz, co zwiedzić w mieście po węglu i na deszcz.

Wałbrzych to miasto, w którym przemysłowa przeszłość stoi obok jednego z największych zamków w Polsce. Ta lista łączy oba światy: zrewitalizowane kopalnie i muzea, ale też parki, rezerwat przyrody i widokowe wzniesienia. Znajdziesz tu miejsca na kilka godzin i na cały dzień, z dziećmi i bez nich.

Od czego zacząć zwiedzanie Wałbrzycha?

Zacznij od zamku Książ, bo to główny cel w mieście i punkt odniesienia dla reszty trasy. Nad wąwozem Pełcznicy stoi trzeci co do wielkości zamek w Polsce, po Malborku i Wawelu. Na zwiedzanie zamku zarezerwuj osobny kawałek dnia, a resztę ułóż wokół niego.

Budowę zamku na miejscu wcześniejszego drewnianego grodu prowadzono w latach 1288-1292. Książ stoi na Szlaku Zamków Piastowskich i należy do Książańskiego Parku Krajobrazowego. Pod zamkiem ciągną się tunele z czasów drugiej wojny światowej. W sąsiedztwie zobaczysz Zamek Stary Książ, czyli sztuczną ruinę przebudowaną pod koniec XVIII wieku jako element widokowy dla Książa. To osobny obiekt, ale oba miejsca łączy historia i widok.

Niedaleko zamku, przy ulicy Wrocławskiej, stoi Palmiarnia. Wzniesiono ją w latach 1911-1913 jako ogród zimowy dla księcia Henryka XV von Pless. Ściany wyłożono tufem wulkanicznym z Etny, a pod szklanym dachem rośnie ponad dwieście pięćdziesiąt gatunków roślin z różnych stref klimatycznych. Osobną atrakcją jest wystawa bonsai. Jeśli wolisz zieleń bez dachu, przejdź do rezerwatu Przełomy pod Książem, który chroni skaliste doliny Pełcznicy i Szczawnika.

Co zobaczyć w Wałbrzychu, jeśli interesuje cię górnicza historia?

Wybierz Starą Kopalnię, Kopalnię Teresa i Pałac Albertich. Pierwsza pokazuje nowoczesne centrum w dawnej kopalni Julia, druga zabytkowe zabudowania i prywatne muzeum, a trzeci porcelanę w klasycystycznym pałacu. Wszystkie trzy to dobre propozycje na dzień z deszczem, a każda opowiada o mieście z innej strony.

Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia zajmuje teren dawnej Kopalni Węgla Kamiennego Julia. Główny szyb Julia sięgał 611 metrów w głąb ziemi, a wydobycie zakończono 20 września 1996 roku. Dziś działa tu muzeum przemysłu, pracownia ceramiki, galeria sztuki współczesnej i strefa dla dzieci, a zwiedzanie obejmuje także podziemia. Drugi zespół to Kopalnia Węgla Kamiennego Teresa w dzielnicy Rusinowa, czynna w latach 1864-1991. Do rejestru zabytków wpisano budynek nadszybia z 1864 roku i budynek maszyny wyciągowej z 1890 roku, a w środku mieści się prywatne muzeum górnictwa i sportów motorowych.

Na wystawę wejdź też do Pałacu Albertich, klasycystycznego budynku z lat 1801-1803, w którym od 1926 roku działa miejskie muzeum, dziś Muzeum Porcelany. Pałac stoi w centrum, więc łatwo połączysz go ze spacerem po Rynku. To najstarszy plac miasta, a kamienica pod numerem 3 pochodzi z 1727 roku. W 1996 roku plac przebudowano i postawiono nową fontannę.

W mieście stoi też Mauzoleum, cenotaf z lat 1936-1938 poświęcony poległym Ślązakom. Budowla jest w dużej mierze zrujnowana i objęta pracami ratunkowymi, więc oglądaj ją z szacunkiem i z zewnątrz. Przy ulicy Mickiewicza stała kiedyś synagoga z 1883 roku, spalona w nocy kryształowej w 1938 roku i nigdy nieodbudowana; po budynku nie ma dziś śladu.

Gdzie w Górach Wałbrzyskich warto wyjść na szlak?

Najłatwiej zacząć od Góry Parkowej, bo punkt widokowy leży w samym mieście, w Parku im. Jana III Sobieskiego. Dalsze szczyty, jak Barbarka czy Lisi Kamień, zostaw na dłuższy spacer. Cel dobierz do kondycji, a przed wyjściem sprawdź na mapie, którędy prowadzą szlaki.

Góra Parkowa ma 508 metrów n.p.m. i leży między dzielnicami Śródmieście, Nowe Miasto i Stary Zdrój. Ze szczytu widać Stary Zdrój i wieże zamku Książ. Wyżej wznosi się Barbarka, 635 metrów n.p.m., z reliktami XVIII-wiecznej kopalni węgla i dawnej wieży widokowej z lat 1905-1925. Lisi Kamień liczy 613 metrów, a jego zbocza noszą ślady po dawnym wydobyciu rud srebra. Obok leżą Ptasia Kopa (590 metrów) i Czarnota (526 metrów), które razem tworzą wyrównany grzbiet.

Na Zamkowej Górze, 618 metrów n.p.m., stoją ruiny średniowiecznego Zamku Nowy Dwór z przełomu XIII i XIV wieku. Prowadzi do nich żółty szlak. Więcej wzniesień znajdziesz w kategorii góry, a zabytki w kategorii zabytki.

Co robić w Wałbrzychu z dziećmi i na deszcz?

Z dziećmi wybierz ExploraPark, salę zabaw albo tor gokartowy, a na deszcz muzea i park wodny. Wałbrzych ma kilka miejsc pod dachem, w których dzieci uczą się przez zabawę. Starszym spodoba się jazda i wspólna gra, a plan nie zależy od pogody.

ExploraPark to kryte centrum edukacji przez zabawę, z interaktywnymi strefami o fizyce, dźwięku i energii odnawialnej. To dobra alternatywa dla klasycznej sali zabaw. Sala Cinema Fun przy ulicy Andersa ma osobną strefę malucha dla dzieci poniżej trzech lat, z basenem z kulkami i elementami sensorycznymi. Na pierwszym piętrze Galerii Victoria działa tor Crazy Carts z driftującymi gokartami dla osób od 4 lat.

Jeśli pogoda sprzyja pływaniu, jedź do Aqua Zdroju. To największy obiekt sportowy w rejonie Sudetów, z parkiem wodnym, hotelem i restauracją, w dzielnicy Biały Kamień u podnóża Chełmca. Wieczorem sprawdź repertuar Teatru Dramatycznego im. Jerzego Szaniawskiego albo kalendarz wydarzeń w Wałbrzychu. Więcej pomysłów dla rodzin zebraliśmy w kategorii dla dzieci. W Parku Miejskim Rusinowa, urządzonym około 1930 roku, spacerujesz wśród rzeźb plenerowych i dwóch stawów.

Najczęściej zadawane pytania

Co zobaczyć w Wałbrzychu w jeden dzień?

Rano zwiedź zamek Książ, potem Palmiarnię, a po południu Starą Kopalnię. Jeśli zostaje czas, wejdź na Górę Parkową, skąd widać wieże Książa.

Czy Książ to największy zamek w Polsce?

Nie. Książ jest trzecim co do wielkości zamkiem w Polsce, po Malborku i Wawelu. Zajmuje około 42840 metrów kwadratowych powierzchni.

Gdzie w Wałbrzychu iść na deszcz?

Do Starej Kopalni, Kopalni Teresa, Pałacu Albertich z Muzeum Porcelany albo do Palmiarni. Dzieci zabierz do ExploraParku lub sali Cinema Fun, a na basen do Aqua Zdroju.

Które wałbrzyskie szczyty są łatwe do zdobycia?

Najbliżej centrum leży Góra Parkowa z punktem widokowym. Wyżej wznoszą się Barbarka i Lisi Kamień, a ruiny Zamku Nowy Dwór osiągniesz żółtym szlakiem.

Czy w Wałbrzychu są bezpłatne atrakcje?

Tak. Bezpłatne są między innymi punkt widokowy na Górze Parkowej, rezerwat Przełomy pod Książem, spacer po Rynku oraz szczyty Gór Wałbrzyskich. Wstęp do muzeów i parków rozrywki sprawdź na ich stronach.