Zabytki
neogotycki gmach szkoły z wieżą zegarową projektu Plüddemanna i Klimma, dziś czynne liceum
Zabytki
neogotycki gmach szkoły z 1907 roku projektu Plüddemanna i Froböse, dziś czynne liceum
Zabytki
eksperymentalny dom na dwie rodziny z wystawy WUWA, zaprojektowany przez Theo Effenbergera
Zabytki
modernistyczny bliźniak z wystawy WUWA z 1929 roku, zaprojektowany przez Paula Häuslera
Zabytki
neobarokowa kamienica z 1900 roku z bogatą secesyjną fasadą, projektu Eduarda Hentschela
powojenny zespół mieszkaniowy Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak z lat 1955-1959 w centrum Wrocławia
Zabytki
klasycystyczny gmach dawnego banku z 1900 roku, dziś biurowiec Heritage Gates przy Rzeźniczej
Zabytki
żelbetowy most przemysłowy z 1922 roku w zespole Elektrowni Wodnej Południowej, niedostępny dla zwiedzających
ruiny klasycystycznego pałacu Langhansa z sienią i kolumnami pochodzącymi jeszcze z zamku Piastów
Zabytki Wrocławia: Hala Stulecia, Iglica, mosty, zamki, pałace i modernistyczne osiedle WUWA. Zobacz, co warto obejrzeć i co tylko z zewnątrz.
Zacznij od Hali Stulecia w Biskupinie. To żelbetowa hala widowiskowo-sportowa zaprojektowana przez Maxa Berga i wzniesiona w latach 1911-1913. Jej kopuła ma 67 metrów średnicy, a budynek sięga 42 metrów wysokości. W chwili powstania była to największa na świecie kopuła z żelbetu, a dziś hala należy do światowego dziedzictwa UNESCO. Obok stoi Iglica, stalowa wieża z 1948 roku postawiona na Wystawę Ziem Odzyskanych. Dziś mierzy 90,3 metra, choć pierwotnie miała 106 metrów.
W okolicy zajrzyj też do osiedla WUWA na Dąbiu: to pokaz nowoczesnego budownictwa z wystawy Werkbundu z 1929 roku, dziś wpisany do rejestru zabytków. Łatwo zrobić z tego jeden dłuższy spacer, bo wszystkie trzy miejsca leżą w tej samej części miasta.
Most Tumski z 1889 roku to stalowy, nitowany most nad północną odnogą Odry, który łączy Wyspę Piasek z Ostrowem Tumskim. Dziś jest tylko dla pieszych, a do 1945 roku nazywał się Dombrücke. Większy rozmach ma Most Grunwaldzki z 1910 roku, most wiszący na dwóch pylonach z cegły klinkierowej obłożonej granitem. Na jego projekt ogłoszono konkurs w 1904 roku i wpłynęło 39 propozycji; wygrał projekt „Gespannt” Martina Mayera i Roberta Weyraucha. Dalej na północ stoją Mosty Osobowickie z 1897 roku, kamienno-ceglana przeprawa wpisana do rejestru zabytków.
Wśród zabytków techniki jest też Hala Targowa przy Piaskowej, zbudowana w latach 1906-1908. Do dziś służy jako miejsce codziennego targu, a w jej elewację wmurowano kamienne kule armatnie znalezione przy pracach ziemnych. Miłośnicy kolei powinni obejrzeć Wrocław Główny: neogotycki dworzec z halą peronową z 1857 roku, jedną z nielicznych zachowanych w Polsce.
Nowy Ratusz powstał w latach 1860-1864 według projektu Friedricha Augusta Stülera, w stylu neogotyckim, i nadal jest siedzibą prezydenta oraz rady miejskiej. Przy samym Rynku stoi też dom towarowy „Feniks” z 1904 roku, secesyjny, zaprojektowany przez Georga Schneidera. Kawałek dalej znajdziesz Hotel Monopol z 1892 roku, jeden z najbardziej rozpoznawalnych secesyjnych gmachów miasta, w którym kręcono „Popiół i diament” Andrzeja Wajdy.
Warto zwrócić uwagę na mniej oczywiste budynki. Gmach Towarzystwa Kredytowego z 1900 roku przy Rzeźniczej zaprojektował Karl Grosser, a nad wejściem wisi pruski orzeł. Pałac Oppersdorfów przy Wierzbowej odbudowano po zniszczeniach z 1945 roku. A Pałac Hatzfeldów przy Wita Stwosza to klasycystyczna przebudowa Langhansa na miejscu barokowego pałacu z lat 1715-1719; obecnie jest w remoncie. Przy Promenadzie Staromiejskiej stoi neobarokowa fontanna Alegoria Walki i Zwycięstwa z 1905 roku.
Zamek w Leśnicy ma ceglany korpus z XIV wieku i od 1339 do 1945 roku był rezydencją zamożnych rodów mieszczańskich. Dziś działa w nim Centrum Kultury „Zamek”. Pałac Kornów w Pawłowicach z 1895 roku otacza 7,2-hektarowy park, a dziś używa go Uniwersytet Przyrodniczy.
Inne miejsca to głównie ślady po dawnych budowlach. Zamek na Ostrowie Tumskim wyrósł z grodu z X wieku, ale zachowały się z niego tylko nieliczne i w większości niedostępne fragmenty. Cesarski zamek na Starym Mieście nie istnieje, a jego teren zajmuje dziś gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego. Dwór szachulcowy z 1550 roku na Oporowie jest w prywatnych rękach i w złym stanie technicznym.
Kilka obiektów z tej listy to budynki prywatne lub czynne instytucje. Kamienicę przy Podwale 73-74 projektu Eduarda Hentschela oraz domy dwurodzinne z osiedla WUWA, przy Dembowskiego 11/13 (Theo Effenberger) i Zielonego Dębu 23/25 (Paul Häusler), zobaczysz wyłącznie od strony ulicy. Neogotycki budynek szkolny przy Kruczej 49 z lat 1905-1907 to nadal szkoła, a most dojazdowy Elektrowni Wodnej Południowej z 1922 roku jest niedostępny do zwiedzania.
Wieża ciśnień przy alei Wiśniowej, zbudowana w latach 1904-1905, ma galerię widokową na wysokości 42 metrów, ale obecnie jest zamknięta. Do spacerów po zabytkach dobrze pasują też strony Architektura we Wrocławiu i Wrocław solo, bo większość miejsc na liście nadaje się na wyjście w pojedynkę.
Poza klasycznym zwiedzaniem są obiekty o innym charakterze. Stadion Olimpijski na Zaciszu, zbudowany w latach 1926-1928 według projektu Richarda Konwiarza, jest dziś domem klubu żużlowego Sparta Wrocław. Uniwersytet Medyczny działa w zespole dawnego szpitala z lat 1890-1909. Browar Piastowski na Ołbinie to poprzemysłowy kompleks, który jest teraz przebudowywany na osiedle. Port lotniczy Wrocław-Strachowice działa od 1938 roku, około 10 kilometrów od centrum.
To hala widowiskowo-sportowa, która mieści do 10 tysięcy osób. Godziny zwiedzania i wydarzenia sprawdź na stronie obiektu.
Nie, bo się nie zachował. Na jego terenie stoi dziś gmach główny Uniwersytetu Wrocławskiego.
Galeria widokowa na wysokości 42 metrów jest obecnie zamknięta. Sam budynek z 1905 roku oglądasz z zewnątrz.
Weź Biskupin: Halę Stulecia, Iglicę i WUWA. Wieczorem przejdź przez Most Grunwaldzki do centrum, a potem na Rynek i Ostrów Tumski.
