Zabytki techniki we Wrocławiu: mosty nad Odrą, dworzec z halą peronową, wieża ciśnień i browar. Zobacz, co zbudowano z żelaza, stali i cegły.
Jakie zabytki techniki znajdziesz we Wrocławiu?
Miasto leży nad Odrą i jej kanałami, więc większość zabytków techniki to mosty: stalowe, żelbetowe, wiszące i wantowe, z różnych epok. Są też dworzec z zachowaną halą peronową, wieża ciśnień, poprzemysłowy browar i zespół elektrowni wodnej. Poniżej szukaj konkretów według tego, co lubisz oglądać.
Mosty w centrum: stal, cegła i spacer po Odrze
Most Tumski z 1889 roku to stalowa konstrukcja łącząca Wyspę Piasek z katedrą. Dziś jest dostępny tylko dla pieszych, a do 1945 roku nazywał się Dombrücke. Most Grunwaldzki z 1910 roku to wiszący most z nitowanej stali, wsparty na dwóch pylonach z cegły klinkierowej oblicowanych granitem, wpisany do rejestru zabytków. Most Pokoju z 1959 roku stanął na miejscu mostu Lessinga, zniszczonego w 1945 roku.
Przy Uniwersytecie Wrocławskim stoją Mosty Uniwersyteckie, dwa stalowe mosty z XIX wieku, przebudowane w latach 30. XX wieku. Most Szczytnicki to trójprzęsłowy most łukowy z lat 1888-1890, łączący plac Grunwaldzki z Parkiem Szczytnickim. Dla pieszych i rowerzystów przeznaczona jest Kładka Zwierzyniecka z 1976 roku, stalowa, pięcioprzęsłowa, wiszącolinowa, stojąca na miejscu dawnej przeprawy promowej, która działała do lat 60. XX wieku.
Wyjątkowa jest Mostek Czarownic łączący wieże katedry św. Marii Magdaleny na wysokości 45 metrów. Wzmiankowano go już w 1459 roku, krótko po ukończeniu obu wież.
Mosty rekordowe i nowoczesne
Most Rędziński to drogowy most wantowy, część autostrady A8, z najwyższym w Polsce pylonem o wysokości 122 metrów. Przechodzi nad Odrą i całą Wyspą Rędzińską, przy której stoją zabytkowe Śluzy Rędzin. W maju 2010 roku plac budowy zalała powódź. Most Milenijny oddano do użytku 29 października 2004 roku, a łączy Popowice z Osobowicami w ciągu obwodnicy śródmiejskiej. Jednym z najmłodszych jest Most Olimpijski, 700-metrowa przeprawa otwarta 23 grudnia 2023 roku w ciągu Alei Wielkiej Wyspy, nazwana od pobliskiego Stadionu Wrocław. Początkowo miał roboczą nazwę Most Wschodni.
Mosty nad kanałami i mniejszymi rzekami
Wielka inwestycja hydrotechniczna z lat 1912-1917 zostawiła we Wrocławiu kilka mostów nad Kanałem Żeglugowym i Powodziowym. Most Bartoszowicki to stalowa, trójprzęsłowa konstrukcja z lat 1913-1917, najwęższy most w mieście, oświetlony nocą. Mosty Bolesława Chrobrego składają się ze starej pary z lat 1916-1917 i nowej z lat 2020-2023. Podobny zespół tworzą Mosty Jagiellońskie: dwa starsze mosty z lat 1916-1917 i dwa równoległe z 1984 roku. Most Zaleski z lat 1912-1917 jest w rzeczywistości przepustem, który przeprowadza Czarną Wodę pod ulicą Śniadeckich.
Na północy miasta zobaczysz Mosty Warszawskie: pięć mostów, trzy z okresu przed pierwszą wojną światową i dwa z lat 2006-2008, a w dzielnicy Kleczków kamienno-ceglane Mosty Osobowickie z 1897 roku, wpisane do rejestru zabytków. Nad Bystrzycą stoją Most Marszowicki z 1900 roku, Mosty Średzkie (cztery mosty w jednym ciągu) i Most Ratyński odbudowany w 1971 roku. Nad Widawą leżą Mosty Bolesława Krzywoustego z 1953 i 1978 roku, Most Widawski i Most Polanowicki z 1960 roku. Nad Ślęzą w Klecinie stoi Most Kleciński z lat 1962-1967, wzniesiony na miejscu dawnej, średniowiecznej przeprawy, a nad Oławą żelbetowy Most Żabia Ścieżka z 1931 roku. Most Strachociński łączy Strachocin i Swojczyce, a w obecnym kształcie stoi od 2017 roku. Z kolei Most Pawłowicki nad rzeką Dobrą to żelbetowa przeprawa z 1995 roku, o długości 23,85 metra. Takie skromne mosty dobrze pokazują, jak zmieniała się technika budowy dróg przez ponad sto lat.
Dworzec, wieża ciśnień i poprzemysłowy browar
Wrocław Główny to największy dworzec kolejowy w mieście: zabytkowy, neogotycki gmach z halą peronową z 1857 roku, jeden z nielicznych w Polsce z zachowaną halą. Ma kategorię Premium w klasyfikacji PKP. Halę peronową obejrzysz też przy okazji przesiadki. Na Borku stoi wieża ciśnień przy alei Wiśniowej z 1905 roku. Ma około 62 metrów i galerię widokową na wysokości 42 metrów, ale obecnie jest zamknięta, więc oglądaj ją z zewnątrz.
Na Ołbinie Browar Piastowski (dawniej Brauerei Pfeifferhof) to poprzemysłowy kompleks, który jest obecnie przebudowywany na osiedle mieszkalno-usługowe. W obrębie Elektrowni Wodnej Południowej stoi żelbetowy most przemysłowy z 1922 roku, ale to wewnętrzna droga zespołu i nie można go zwiedzać.
Najczęściej zadawane pytania
Od którego mostu zacząć we Wrocławiu?
Od Mostu Tumskiego, a potem Grunwaldzkiego: oba stoją w centrum i dobrze pokazują, jak wyglądały stalowe konstrukcje z przełomu XIX i XX wieku.
Który most ma najwyższy pylon w Polsce?
Most Rędziński, o wysokości 122 metrów, część autostrady A8.
Czy na wieżę ciśnień przy alei Wiśniowej można wejść?
Na razie nie. Galeria widokowa na wysokości 42 metrów jest obecnie zamknięta, więc obiekt oglądasz z zewnątrz.
Czy zwiedzanie mostów jest płatne?
Zwykłe mosty są częścią przestrzeni miejskiej. Nie wszystkie obiekty są jednak dostępne: most w zespole Elektrowni Wodnej Południowej jest zamknięty dla zwiedzających. Szersze zestawienie znajdziesz w zabytkach techniki w całym regionie.